کدام سازمان‌ها کمترین شفافیت اطلاعاتی را دارند؟

بر اساس گزارش دبیرخانه کمیسیون قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، پنج دستگاه اجرایی که وضعیت پاسخگویی مناسبی به درخواست های مردم در سامانه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات ندارند به ترتیب سازمان تبلیغات اسلامی، کمیته امداد امام خمینی(ره)، وزارت ورزش و جوانان، معاونت ریاست جمهوری در امور زنان و خانواده و استانداری سیستان و بلوچستان اعلام شده است.

براساس این گزارش سازمان تبلیغات اسلامی با درصد پاسخگویی صفر، میانگین زمان پاسخگویی 322 روز،کمیته امداد امام خمینی (ره) با درصد پاسخگویی 50، میانگین زمان پاسخگویی 114روز، وزارت ورزش و امور جوانان با درصد پاسخگویی 50، میانگین زمان پاسخگویی 104روز، معاونت ریاست جمهوری در امور زنان و خانواده با درصد پاسخگویی 58، میانگین زمان پاسخگویی 87 روز و استانداری سیستان و بلوچستان با درصد پاسخگویی 55، میانگین زمان پاسخگویی 27روز پنج دستگاه کم پاسخگو به شمار می آیند.
گزارش گیری فوق از خردادماه 96 تا 21 مهر 97 براساس آخرین آمار موجود در جداول بدست آمده است. این جدول ها بصورت دائمی درحال به روز رسانی است.

پس از تصویب و ابلاغ قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات به تمامی دستگاه های اجرایی اعم از دولتی، عمومی و بخش های خصوص که خدمات عمومی ارائه می دهند در ابتدای سال 96 با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات سامانه مربوطه این قانون رونمایی شد.
پس از رونمایی رسمی این سامانه روند پیوستن دستگاه ها، سازمانها و نهادها و.... مشمول این قانون به آن پیوسته و این روند هم اکنون سیر صعودی پیدا کرده است.

٢٩ آذرماه ١٣٩٥، منشور 120 ماده ای حقوق شهروندی در همایش قانون اساسی و حقوق ملت رونمایی شد.
منشور حقوق شهروندی سرلوحه سیاست داخلی دولت دوازدهم است و رئیس‌ جمهوری هم خود را مکلف کرده است که هر ساله گزارش پیشرفت‌ها و راهکارهای رفع موانع تحقق حقوق شهروندی را به ملت ارائه دهد و در صورت نیاز، منشور را روزآمد کند.

با نگاهی به سامانه و جداول موجود در سایت دبیرخانه کمیسیون دسترسی آزاد به اطلاعات درمی یابیم آخرین وضعیت اتصال دستگاه ها در سامانه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات اگرچه روند رو به رشدی نشان می دهد اما همچنان با نقطه مطلوب، فاصله بسیار زیادی دارد.
همچنین در مراجعه به بخش فهرست سازمانها در این سامانه مشخص می شود غیر از حضور پررنگ نهادها و سازمان های وابسته به دولت و همین طور بانک ها، هنوز دستگاه های زیرمجموعه دو قوه مهم مقننه و قضائیه سوار قطار دسترسی آزاد به اطلاعات نشده اند.

ماده یک آیین‌نامه اجراییِ ماده (۸) قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات توضیح می‌دهد: هر شخص حقیقی یا حقوقی ایرانی می‌تواند درخواست خود برای دسترسی به اطلاعات را به صورت برخط از طریق درگاه الکترونیک حقیقی با ثبت‌نام در سامانه به آدرس foia.iran.gov.ir و ایجاد حساب کاربری، پیشخوان دولت الکترونیک، پست یا مراجعه حضوری به واحد اطلاع‌رسانی مؤسسه درخواست‌شونده، تسلیم کند.

بر این اساس، کاربر درخواست خود را از طریق فرم مربوطه که به تصویب کمیسیون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات رسیده است، تکمیل و ارسال می‌کند و دستگاه‌ها نیز ۱۰ روز مهلت دارند اطلاعات مورد نظر شهروندان را بدهند و در صورتی که این زمان به تأخیر بیفتد، شهروندان در همین سامانه، شکایت خود را ثبت می‌کنند تا از طریق کمیسیون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات پیگیری شود. مطابق آیین‌نامه اجرایی این قانون تمامی پاسخ‌های دستگاه‌ها به شهروندان، همزمان در سایت نیز منتشر خواهد شد مگر اینکه حاوی اطلاعات شخصی باشد.

بر اساس اعلام، آمار رسمی، آیین‌نامه‌ها و ضوابط، اطلاعات قراردادها، آیین‌نامه‌های مشارکت اشخاص در اجرای اختیارات سازمان، ساز و کارهای شکایت شهروندان از تصمیمات و اقدامات، اهداف، وظایف، سیاست‌ها و خط مشی و ساختار، اختیارات و وظایف ماموران ارشد دستگاه، اسناد و مکاتبات اداری، روش‌ها و مراحل ارائه خدمات سیستم به جامعه، انواع اطلاعات نگهداری شده و آیین نامه دسترسی به آنها از جمله مواردی است که مردم می‌توانند برای دسترسی آنها درخواست خود را ثبت کنند.

آنچه مسلم و مورد تاکید دولت تدبیر و امید است در واقع موضوع شفاف سازی امور و مجموعه اقدامات، فعالیت ها، درآمد و هزینه کردها و به طور کلی امور مالی همه دستگاه ها برای مردم است که با جدیت پس از تصویب و ابلاغ این قانون دنبال شده است.

15