چرا از خوردن حشرات احساس ناخوشایندی داریم؟
از پاپکورن پروتئینی کارداشیان گرفته تا روندهای تیکتاک مثل اسموتیهای ترکیب شده پنیر خامهای و مرغ، مردم به طور افراطی در تلاشاند تا پروتئین بیشتری مصرف کنند.
بر اساس تجزیه و تحلیل بیبیسی، علاقه جستجوی جهانی به کلمه پروتئین در دهه گذشته ۲۱۳ درصد افزایش یافته است. این میزان در سال ۲۰۲۵ به بالاترین حد خود رسید. با این حال، یک منبع پروتئینی هنوز در رژیمهای غذایی غربی به طور عمده کنار گذاشته شده است: حشرات.
حشرات منبعی مغذی از پروتئین هستند که در بسیاری از نقاط جهان، بهویژه در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و اقیانوسیه، بهعنوان غذای اصلی مصرف میشوند.
پس چه چیزی باعث میشود بقیه ما از خوردن حشرات اجتناب کنیم؟ برای بسیاری از مردم، ایده خوردن حشرات باعث انزجار میشود. برخی از حشرات خوراکی توسط سازمان ایمنی غذایی اروپا تأیید شدهاند، اما طبق گزارشی از سازمان مصرفکنندگان اروپا در سال ۲۰۲۰، فقط یک نفر از هر ۱۰ نفر در اروپا تمایل دارند گوشت را با حشرات جایگزین کنند. انزجار از حشرات، هنجارهای فرهنگی، ترس از غذاهای جدید و نگرانیهایی درباره ایمنی از دلایل عدم تمایل اروپاییها به مصرف حشرات به عنوان غذا است.

حشرات سرشار از مواد مغذی و غنی از پروتئین هستند
کارشناسان میگویند اگر مردم در ایالات متحده و اروپا بتوانند از حس نفرت خود عبور کنند، حشرات خوراکی میتوانند سیستمهای غذایی را متحول کرده و به بخشی از راهحلهای سازگار با تغییرات اقلیمی برای مقابله با گرسنگی در جهان تبدیل شوند. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی (WHO)، حدود ۲٫۳۳ میلیارد نفر با ناامنی غذایی روبهرو هستند. حشرات میتوانند به حل این مشکل کمک کنند.
حشرات سرشار از مواد مغذی هستند و برای تولید آنها منابع کمتری نسبت به دامهای سنتی نیاز است. جسیکا فَنزو، مدیر ابتکار غذای برای بشریت در دانشگاه کلمبیا در نیویورک در گفتگویی با بیبیسی گفته است: «اگر به میزان پروتئین هر کیلوگرم نگاه کنید، حشرات از نظر زیستمحیطی بسیار پایدارتر از منابع دیگر هستند. حشرات نسبت به گوشت گاو یا مرغ، برای تولید به انرژی و منابع کمتری (مانند زمین، آب و خوراک) نیاز دارند.»
حشرات خوراکی توسط سازمان ایمنی غذایی اروپا تأیید شدهاند، اما تنها یک نفر از هر ۱۰ نفر در اروپا ممکن است گوشت را با حشرات جایگزین کند
استیک را در نظر بگیرید. گوشت گاو یکی از عوامل اصلی انتشار گازهای گلخانهای، بهویژه متان است، یک گاز گلخانهای قوی که در مدت زمان ۲۰ سال حدود ۸۰ برابر بیشتر از دیاکسید کربن (CO2) آسیبزا است. پرورش دام همچنین بزرگترین عامل قطع درختان جنگلی استوایی و مصرف مقدار زیادی آب است. حشرات خوراکی اثر کربنی کمتری نسبت به حیوانات دام مانند گاو یا گوسفند دارند.
با این حال، نفرت احساسی قوی است. این احساس بهعنوان یک مکانیزم بقایی برای هشدار در برابر تهدیدات احتمالی تکامل یافته است. نفرت همچنین یک واکنش آموختهشده است که تحت تأثیر هنجارهای فرهنگی قرار دارد. زمانی که غریزه و شرایط فرهنگی با هم ترکیب میشوند، غلبه بر نفرت به یک چالش تبدیل میشود.
دیوید پیزارو، استاد روانشناسی در دانشگاه کرنل نیویورک میگوید: «پاسخ نفرت خیلی قوی است». تحقیقات پیزارو این احتمال را مطرح میکند که حساسیت به نفرت میتواند بر قضاوتهای اخلاقی تأثیر بگذارد.
پیزارو میگوید: «نفرت به شدت با حس پاکی مرتبط است.» تحقیقات او نشان داده است افرادی که حساسیت بیشتری به نفرت دارند، معمولاً دیدگاههای سنتیتری دارند. او توضیح میدهد: «نوعی احتیاط عمومی نسبت به تجارب جدید وجود دارد که معمولاً با نگرشهای محافظهکارانه همراستا است.» پیزارو میافزاید: «در آیندهای نهچندان دور، بیشتر حشرات خواهیم خورد. سوال این است: چگونه به این مرحله خواهیم رسید؟»
فَنزو هم اشاره میکند که هنجارهای غذایی معمولاً خودساخته و دلخواه هستند. او میگوید: «تخممرغ هم به نوعی عجیب است. چرا تخممرغ میخوریم؟ چرا فکر میکنیم خوردن تخممرغ عادی است، اما خوردن جیرجیرک عجیب است؟»

حشرات خوراکی اثر کربنی بسیار کمتری نسبت به گاو یا گوسفند دارند
یکی از دلایل تنفر از خوردن حشرات این است که معمولاً حشرات بهطور کامل، شامل پاها، چشمها و تمام قسمتها، مصرف میشوند. این موضوع به مصرفکنندگان یادآوری میکند که غذای آنها زمانی زنده بوده است. در سیستمهای غذایی صنعتی، مردم اغلب از منبع اصلی گوشت خود بیخبر هستند.
حشرات برای تولید به انرژی، زمین، آب و خوراک بسیار کمتری نسبت به گوشت گاو یا مرغ نیاز دارند و اثر کربنی کمتری ایجاد میکنند
نتونیو روچا بیسکونسین-جونیر، استاد علوم غذایی در موسسه فدرال آموزش، علوم و فناوری در رونونیای برزیل می گوید: «شما حیوان را در غذای خود شناسایی نمیکنید.»
مطالعهای در سال ۲۰۲۵ نشان داد بیشتر حشرات پرورشیافته بهعنوان غذای انسان مصرف نمیشوند، بلکه بهعنوان خوراک دام استفاده میشوند. حتی زمانی که حشرات به محصولات غذایی اضافه میشوند، به ندرت جایگزین گوشت میشوند. علاوه بر این، از آنجا که حشرات اغلب همان غلاتی که به دامها داده میشود مصرف میکنند، پرورش حشرات میتواند ناکارآمد باشد.
داسیتین کرامت، مدیر اجرایی مؤسسه حشرات و مدرس دانشگاه واشنگتن در تاکوما، میگوید: «حشرات بهعنوان گزینهای با تأثیر مثبت بر محیط زیست دیده میشدند.» او میافزاید، کاهش مصرف گوشت تنها به معنای یافتن یک منبع پایدار پروتئین نیست. بلکه هدف این است که جایگزینی پیدا کنیم که هم از نظر طعم جذاب باشد و هم با فرهنگ غذایی مردم سازگار باشد. این موضوع باعث میشود حشرات برای مردم آمریکا به سختی قابل پذیرش باشد. او اضافه میکند: «تلاش برای جذب آمریکاییها به خوردن همبرگر جیرجیرک بسیار دشوار خواهد بود.»
یکی از دلایل تنفر از خوردن حشرات این است که اغلب بهطور کامل مصرف میشوند و یادآور این هستند که زمانی زنده بودهاند
با تمام این تفاسیر، پیشبینی اقتصادی نشان میدهد که ارزش بازار حشرات خوراکی در ایالات متحده تا سال ۲۰۳۲، ۴۵۰ درصد افزایش خواهد یافت.
برای بیسکونسین-جونیر، خوردن حشرات هم جنبه حرفهای دارد و هم جنبه شخصی. او در منطقهای آمازونی در برزیل بزرگ شده و لاروهای سوسکهایی را که در داخل نارگیلها پنهان شدهاند، میخورده است که نوعی غذای محلی خاص به حساب میآید. بیسکونسین-جونیر به یاد میآورد: «من و دوستانم به جنگلهای بارانی میرفتیم، نارگیلها را باز میکردیم و اگر لارو داخل آن بود، آنها را میخوردیم. طعمش شبیه نارگیل شیرین بود.»
تحقیقات بیسکونسین-جونیر در برزیل سه مانع اصلی برای تولید و مصرف تجاری غذای حشرات پیدا کرده است: قوانین، قیمت و نفرت. دو مانع اول ساختاری هستند و به مقررات جدید و زنجیرههای تأمین اقتصادی مربوط میشوند. زیرساختهای تولید انبوه و توزیع حشرات خوراکی هنوز در کشورهای غربی در حال توسعه است، اما مسئله آخر روانشناختی است و به مفاهیم فرهنگی مرتبط است.
بیسکونسین-جونیر توضیح میدهد: «بسیاری حشرات را با بیماری مرتبط میدانند. این ارتباطها به احساسی تبدیل میشود: نفرت. وقتی حشرهای میبینید، احساس نفرت میکنید.»

در بسیاری از کشورها، مانند مکزیک، حشرات غذایی محبوب هستند
بیسکونسین-جونیر اشاره میکند که حشرات معمولاً بهطور کامل مصرف میشوند و بهعنوان یک پروتئین کامل شناخته میشوند. حشرات میتوانند اسیدهای آمینه ضروری را تأمین کنند که برای رشد و ترمیم بافتها حیاتی هستند. غذاهایی که پروتئین کامل دارند، شامل تمام نه اسید آمینه ضروری هستند که بدن انسان قادر به تولید آنها نیست.
حشرات میتوانند پروتئین کامل فراهم کنند و افراد زیر ۳۹ سال تمایل بیشتری به خوردن آنها دارند، که نشان میدهد نسل آینده ممکن است پذیرش بیشتری داشته باشد
او همچنین میگوید افراد زیر ۳۹ سال معمولاً تمایل بیشتری به خوردن حشرات دارند. نسل آینده ممکن است حشرات را بهعنوان گزینههای خوراکی در نظر بگیرد. بیسکونسین-جونیر میگوید: «کودکان هنوز حشرات را نفرتانگیز نمیبینند و میتوانند با سوسکها بازی کنند بدون اینکه احساس بدی داشته باشند. کنجکاوی در این زمینه واقعاً مهم است.»
به گفتهی پیزارو، بیشتر فرهنگها تنها یک بخش کوچک از محصولات حیوانی را بهعنوان غذا عادی میدانند و باقی آنها را نفرتانگیز میشمارند. این انتخابگرایی نشان میدهد قدرت سازگاری ما چقدر بالا است. او اضافه میکند که عادت کردن میتواند احساس نفرت را کاهش دهد.
برخی از کارشناسان پیشنهاد میدهند که مواجهه عمومی برای از بین بردن احساس نفرت انجام شود. به این معنی که مصرفکنندگان باید حشرات خوراکی را در بازار مشاهده کنند و ببینند که دیگران این غذاها را میخورند. این مواجهه میتواند هنجارهای درکشده را تغییر دهد و تصور انحراف اجتماعی را کاهش دهد. تحقیقات اخیر نشان داده که اگرچه نفرت میتواند تمایل به خوردن و مصرف را کاهش دهد، اما تاثیری بر خوشایندی طعم واقعی ندارد، که این میتواند به ترویج پذیرش غذاهای پایدار جدید مانند حشرات کمک کند.
گرچه، کرامت هشدار میدهد که نباید حشرات خوراکی را بهعنوان یک راهحل قطعی دید. او میگوید: «نفرت از حشرات واکنشی آموختهشده است و میتوان آن را فراموش کرد. اما غیرواقعی است که انتظار داشته باشیم حشرات به جایگزین عمدهای برای گوشت در رژیمهای غذایی غربی تبدیل شوند.»
مطالعهای در سال ۲۰۲۵ نشان داد که بیشتر حشرات پرورشیافته برای تغذیه دامها استفاده میشوند، نه بهعنوان غذای انسان. حتی زمانی که حشرات به محصولات غذایی اضافه میشوند، معمولاً جایگزین گوشت نمیشوند. بهعلاوه، از آنجایی که حشرات معمولاً همان غلاتی را میخورند که به دامها داده میشود، پرورش حشرات میتواند از نظر منابع و انرژی ناکارآمد باشد. این به این معناست که برای تولید حشرات بهعنوان غذای انسانی، همچنان منابع زیادی صرف میشود که میتواند به همان اندازه برای پرورش دامها استفاده شود.
در عوض، کرامت به برنامه عملی دانمارک در سال ۲۰۲۳ برای ترویج غذاهای مبتنی بر گیاهان اشاره میکند که از همکاری بینبخشی برای ترویج رژیمهای غذایی گیاهی بهره میبرد. او اضافه میکند: «گوشتهای گیاهی باعث ایجاد حس نفرت مانند حشرات نمیشوند.»
فَنزو میگوید: «سوال این است که چگونه میتوانیم همزمان با دو مسئله مهم، یعنی کمبود غذا و تغییرات اقلیمی، مقابله کنیم؟ برای این کار راهحلها و ابزارهای متنوع و زیادی وجود دارد که میتوانیم از آنها استفاده کنیم. در این میان، حشرات میتوانند تنها یکی از این گزینهها باشند و بخشی از راهحل کلی به شمار بیایند، اما به تنهایی نمیتوانند مشکل را حل کنند.»