روز گذشته سخنگوی دولت با ابراز همدردی با مردم ایران درخصوص حوادث دیماه و تاکید بر «کمک برای به رسمیت شناخته شدن سوگ عمومی» خواستار کمک برای طی شدن درست فرآیند این سوگ شد؛ این در حالیست که می‌دانیم سوگ‌ها هرچند واکنشی به بحران‌ها هستند اما تداومش می‌تواند باعث افزایش اضطراب و نگرانی شدید از امنیت و آینده شود که می‌توان با مدیریت، بتدریج از آن خارج شد.

گوهریسنا انزانی- روانشناس اجتماعی- در این خصوص با اشاره به مفهوم «سوگ» می‌گوید: سوگ، فرایندی عاطفی است که فرد پس از «از دست دادن یک شخص»، رابطه یا حتی بخشی از هویت خود تجربه می‌کند؛ تجربه‌ای که می‌تواند اشکال و شدت‌های متفاوتی داشته باشد و واکنش افراد به آن یکسان نیست.

روزنامه اعتماد نوشت:  خیابان و آدم‌هایش به سردی به هوا طعنه می‌زنند، ساعت حدود 4 بعد‌از‌ظهر روز دوشنبه بیست و نهم دی ماه ۱۴۰۴ رفت و آمدها در پیاده‌روهای یکی از خیابان‌های غربی تهران اندک است و مغازه‌ها و مراکز تجاری تقریبا خالی است. سوژه گزارش اوضاع روحی مردم در روزهای پایانی دی‌ماه و حدود سه هفته بعد از آغاز اعتراضاتی است که بر اساس آمارهای رسمی، به از دست رفتن بیش از سه هزار نفر منتهی شد. حالا چند روایت هم در این‌باره وجود دارد، روایت‌‌هایی که حالا همه آن را می‌دانیم و هر کدام بخشی از آن را باور داریم.

 آدم‌‌ها برای حرف زدن و گفتن از آنچه در این روزها بر احوال‌شان گذشته رغبت چندانی ندارند، بعضی‌ها با شنیدن نام رسانه و خبرنگار، خشمگین نگاه می‌کنند و کلماتی در رد آن به زبان می‌آورند، بعضی دیگر از تمام شدن هر آنچه رنج را بیشتر کند، می‌گویند، بعضی دیگر آرام‌تر از درد و ناراحتی‌شان حرف می‌زنند امید چندانی ندارند. حال روحی مردم به معنای تام و تمام کلمه «بد» است و این دقیقا همان نقطه اشتراکی است که همه در آن یک صدا هستند، این که چرا اوضاع به نفع مردم جامعه تغییر نمی‌کند اما هر کسی به نوعی آن را بیان می‌کند، یکی با عقب راندن خبرنگاری که برای شنیدن صدایشان آمده یا رد هر آنچه هست، دیگری با این جمله که «که چی؟ شما که واقعیت را نمی‌نویسید!» دیگری با جمله‌هایی که به گوش همه ما آشناست:« حال همه ما بد است. باور کن.» به خبرنگار بد می‌گویند و شاید او اولین و‌‌ آخرین کسی است که می‌توان انگشت  اتهام را  به  سمتش برد. 

حمید پورشریفی، دانشیار دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، بر ضرورت برگزاری مراسم سوگواری برای کشته‌شدگان حوادث اخیر درباره تبعات روانی‌عدم سوگواری بازماندگان تأکید کرد.

او با تاکید بر اینکه ضروری است افراد آئین‌های سوگواری را انجام دهند و فرایند سوگ را طی کنند، گفت: برخی عوامل اما بر شدت سوگ تاثیرگذار است. این موضوع که افراد چه عزیزی را در چه شرایطی از دست دهند، بسیار مهم و تاثیرگذار بوده و می‌تواند سوگ را تشدید کند. امروز با سوگ‌هایی مواجه شده‌ایم که پیش‌بینی نشده بوده و ظاهرا اکثر از دست رفتگان هم جوان بودند. همچنین نوع از دست دادن‌ها هم دردناک‌تر است، با توجه به این شرایط با شدت سوگ بیشتری مواجه هستیم، در چنین شرایطی طی شدن مراسم سوگواری ضروری بوده و حائز اهمیت بسیاری است. 

یک روان شناس گفت: خشم یک هیجان طبیعی و سالم است، اما زمانی که به‌شکلی نامتناسب با موقعیت و همراه با پرخاشگری کلامی، تهدید، توهین یا رفتارهای فیزیکی بروز پیدا کند، دیگر خشم سالم محسوب نمی‌شود و نیاز به مداخله و درمان دارد.

مرضیه عزیزی معین اظهار کرد: خشم سالم یک هیجان طبیعی و ضروری است که همه انسان‌ها آن را تجربه می‌کنند. در خشم سالم، فرد هیجان خود را می‌شناسد، می‌تواند آن را بیان کند و مسئولیت رفتار خود را می‌پذیرد. در واقع خشم سالم یک علامت درونی است که به ما نشان می‌دهد نیازی از ما نادیده گرفته شده، بی‌عدالتی رخ داده، یا چارچوب‌های رفتاری رعایت نشده است.

اختلال استرس پس از سانحه معمولا بعد از حوادث و فجایع آسیب‌زا و اضطراب‌آور رخ می‌دهد و فرد مبتلا دچار احساس عدم امنیت دائمی و هراس و وحشت می‌شود. اما چگونه می‌توان به فرد صدمه‌دیده از این اختلال کمک کرد؟

اختلال استرس پس از سانحه، PTSD، نوعی بیماری ذهنی است که در پی حادثه‌ای وحشتناک، مانند جنگ، زلزله، آتش‌سوزی، تصادف و مرگ ناگهانی یکی از عزیزان، رخ می‌دهد. همچنین آسیب‌های دوران کودکی مانند سوء‌استفاده‌ یا بی‌توجهی می‌تواند فرد را به این اختلال مبتلا کند.