شیراز با «جهنمیان» خود آبروداری کرد/گناهکارانی که در یاد مخاطب باقی می‌مانند

به گزارش خبر فوری، در روزهای پایانی چهل و چهارمین جشنواره تئاتر فجر، نمایش جهنمیان به کارگردانی آژمان بیژنی نسب و نویسندگی یوسف شکوهی از شیراز تماشاگران خود را واداشت که دقایق طولانی برای این اجرا دست بزنند.این تشویق‌ها به پاس بازی شگفت‌انگیز بازیگران، روایت داستانی مناسب و دور از هرگونه کلیشه و شعارزدگی، طراحی صحنه و لباس سیال و متناسب با متن داستانی و دیالوگ‌های تکان دهنده بود.

بیژنی نسب در 80 دقیقه نمایش خود چنان به جزئیات کار توجه داشته که می‌توان اجرای او را موفق در طرح معنا، ارتباط گیری با مخاطب و بیان مفاهیم عمیق انسانی دانست. شاید آموزه‌های او در هراس از جهنمی‌شدن از بسیاری آموزه‌های کلیشه‌ای موثرتر بوده باشد و این است رسالت تئاتر.

ماجرا از قصه لاله و لادن دوقلویی که مغزشان به هم چسبیده بود آغاز می‌شود. استعاره‌ای از دو قالب تن که هر چه بیندیشند و به هر کاری حتی گناه دست بزنند باهم‌اند. در عمل جراحی و حین بیهوشی سفر خیالی این دو خواهر آغاز می‌شود. یکی از آن‌ها در دوزخ گرفتار شده و دیگری با کمک فرشته خوبی‌ها و میکائیل فرشته مقرب درگاه الهی می‌خواهد او را نجات دهد. اما ورود به دوزخ که در نمایش برگرفته از دوزخ ارداویراف نامه و کمدی الهی دانته است او را با خیل عظیمی ‌از جهنمیان مواجه می‌سازد. شیطان می‌گوید اینها گرسنگانی بودند که روح آدمی ‌را خورده‌اند. و هر یک به گناهی گرفتار شده‌اند و اینکه در دوزخ راه فراری ندارند.

دو خواهر در نهایت از میان موج وهم و وحشت به هم می‌رسند در خروج از دوزخ شیطان آن‌ها را به انتخاب یک کدامشان وامی‌دارد. وسوسه‌ها را در قالب دو دختر بچه به ذهنشان وارد می‌کند تا هر یک را از دیگری متنفر و قربانی کردن او در جهنم را توجیه شده بداند اما هر کدام از خواهرها حاضر به نجات دیگری می‌شود و شیطان شکست می‌خورد.  فرشته میکائیل دو خواهر را از دوزخ به بهشت هدایت می‌کند. جایی که جز خوبی نیست.

نمادپردازی کارگردان در معرفی هر یک از گناهان که با طراحی قابل توجه لباس و گریم بازیگر همراه است نه تنها تماشاگر را از کسالت دور می‌کند بلکه لحظه‌ای از 80 دقیقه را از صحنه اجرا جدا نمی‌شود.

نویسنده توانسته دیالوگ‌های راحت فهم و در عین حال تکان دهنده را به قلم آورد در پایان پیام خود را با این جمله در ذهن مخاطب حک می‌کند که ای مردمان محبت بنوشید تا از دوزخ در امان باشید. همدیگر را دوست داشته باشید و در کنار هم بمانید.

دوزخیانی که با گناه‌هایی همچون حسادت، هوس، بی‌تفاوتی، بی‌توجهی و کشتار انسان‌ها در بند شده‌اند در چهره انسان‌هایی که در طول تاریخ به کررات اسمشان را شنیده‌ایم ظاهر می‌شوند. از کلئوپاترا تا نمرود و از نمرود تا چنگیز خان مغول. در نهایت دوزخیان محکوم به خوردن آتش هستند. آتشی که آن‌ها را گرسنه‌تر می‌سازد. شیطان می‌گوید در مقابل یک کدام از انسان‌ها سجده نکرده و امروز بسیاری از همین انسان‌ها به او گرویده‌اند و یاریگر او شده‌اند.

اجرای جهنمیان یکی از آثار ماندگار در تاریخ نمایش‌های جشنواره فجر خواهد بود. اثری که حتی در مقایسه با بسیاری از آثار تولید و اجرا شده در پایتخت یک سر و گردن بالاتر است.