مقاله بلندبالای مجلس برای اینکه به مردم بگوید تحریم‌ها لغوشدنی نیست

مرکز پژوهش‌های مجلس ضمن تأکید بر این موضوع که بنا بر دلایل مختلف احتمال رفع واقعی تحریم ایران توسط آمریکا، بسیار اندک است، اعلام کرد: رفع تحریم‌های آمریکا علیه ایران، از منظر حقوقی بسیار دشوار است.

مقاله بلندبالای مجلس برای اینکه به مردم بگوید تحریم‌ها لغوشدنی نیست

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با انتشار گزارشی با عنوان «تدبیر اقتصاد کشور در شرایط تحریم: ۱. ضرورت برنامه ریزی اقتصاد ملی با فرض ماندگاری تحریم ها» با تأکید بر اینکه بنا بر دلایل مختلف احتمال رفع واقعی و نه صرفا کاغذی تحریم ایران توسط آمریکا، بسیار اندک است، اعلام کرد: تدبیر و برنامه‌ریزی میان‌مدت و چه‌بسا بلندمدت اقتصاد کشور باید با فرض ماندگاری تحریم انجام شود.

*رهایی از تحریم بدون مقاوم شدن در مقابل آن امکانپذیر نیست

در ابتدای بخش «خلاصه مدیریتی» گزارش بازوی کارشناسی مجلس آمده است: «پس از شروع هر موج تحریمی علیه جمهوری اسلامی ایران و به‌موجب صعوبت‌ها و دشواری‌های ناشی از آن، مسئولان و مدیران کشور به‌صورت آشکار یا ضمنی به دنبال پاسخ به این سؤال هستند که: «تحریم تا چه زمانی پابرجاست؟». همچنین تلقی ضمنی در برخی سطوح مدیریتی و در برخی بخش‌ها، این است که با توجه به موقتی بودن تحریم، کافی است تصمیماتی گرفته شود که برای مدت کوتاهی اقتصاد کشور «دوام بیاورد» تا پس از آن و متعاقب رفع تحریم، مجدداً به روال سابق بازگردیم. در گزارش حاضر، برپایه مستندات، ادله و شواهد نشان داده شده است که:

ـ اولاً، رهایی از تحریم متوقف است بر مقاوم شدن در مقابل آن،

ـ ثانیاً، رفع تحریم ایران (به‌صورت واقعی و واجد اثر عینیِ اقتصادی) اساساً جایگاهی در دکترین اقتصادی ـ نظامی آمریکا ندارد،

ـ ثالثاً، نقش بستن انگاره «کوتاه‌مدت بودن تحریم» ملازم خواهد بود یا سیاستگذاری‌های اقتضایی و تشدیدکننده شکنندگی‌های اقتصادی».

در گزارش این مرکز پژوهشی این گزاره کلیدی که «چرا باید سامان اقتصادی و سیاسی کشور، با فرض ماندگاری تحریم، مورد تدبیر قرار گیرد»، ذیل سه بخش اصلی مورد بحث قرار گرفته است. دو بخش اول، از دریچه ساختار حقوقی و دکترین اقتصادی ـ نظامی آمریکا به مقوله تحریم می‌نگرد و محور بعدی، تحریم را از منظر آسیب‌پذیری ساختارهای اقتصادی ایران مورد بررسی قرار می‌دهد.

*رفع تحریم‌ها خیلی پیچیده است و بهره مندی از این ناحیه بسیار پیچیده‌تر

در بخش اول این گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس با عنوان «رفع تحریم؛ پیچیدگی حقوقی و انتفاع اقتصادی؟!» آمده است: «تحلیل کلان اسناد تحریمی آمریکا علیه ایران و همچنین بررسی سیاستگذاری‌های چندین‌ساله آمریکا در حوزه تحریم نشان از آن دارد که مقوله «رفع تحریم» اگرچه در ظاهر، سهل و آسان جلوه می‌کند، اما در عمل، واجد پیچیدگی‌های فراوان بوده که فهم این پیچیدگی‌ها متوقف است بر طراحی و ساخت تصویری جامع از تحریم‌ها. نکته مهم و اساسی آن است که انتفاع اقتصادی و بهره‌مندی عینی و حقیقی از ناحیه رفع تحریم‌ها بسیار پیچیده‌تر و پُراصطکاک‌تر از خودِ «رفع تحریم‌ها»ست. در این بخش، براساس خوانش ثانویه اسناد تحریمی آمریکا، توضیح داده می‌شود که رفع تحریم‌های آمریکا علیه ایران، برخلاف تلقی برخی سیاستگذاران، از منظر حقوقی بسیار دشوار و پُراصطکاک بوده و پیچیدگی‌های خاص خود را دارد.

پیچیدگی‌های حقوقی رفع تحریم‌های ایران، ذیل سه محور قابل بیان است:

۱. تکمیل زیرساخت‌های حقوقی مرتبط با تحریم و ماهیت غیرزمان‌دار آنها: بررسی اسناد قانونی مرتبط با تحریم، نشان از آن دارد که تحریم بخش‌های اصلی اقتصادی ایران، مستند به قوانین ایالات ‌متحده آمریکاست؛ در نظام حقوقی این کشور، با توجه به قوانین وضع شده در این حوزه، وضع تحریم بدون زمان و غیرمشروط در نظر گرفته شده و تعلیق تحریم زمان‌دار و مشروط است. به‌نظر می‌رسد چه در دوره برجام، چه در آینده، پدیده‌ای تحت عنوان لغو تحریم‌های ایران، اساساً در دستور کار ایالات ‌متحده قرار نداشته و نخواهد داشت بلکه در مقابل، در صورت وجود اراده در کشور تحریم‌کننده، حداکثر آن است که تحریم‌های ایران در بازه‌های زمانی مشخص تعلیق می‌شوند نه لغو؛ درنتیجه، همواره خطر اعمال مجدد تحریم‌ها وجود خواهد داشت.

۲. درهم‌تنیده شدن تحریم‌های هسته‌ای و غیرهسته‌ای و قاعده‌گذاری در جهت تفکیک‌ناپذیری تحریم‌های مرتبط با ایران: هم‌زمان با خروج آمریکا از برجام و وضع مجدد تمامی تحریم‌های تعلیق شده هسته‌ای، راهبرد جدیدی تحت عنوان «دیوار تحریم (Sanction Wall)» در دستور کار تیم وقت سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران قرار گرفت. در این راهبرد جدید، بخش‌ها، سازمان‌ها و نهادهای اقتصادی ایرانی که پیش‌تر در چارچوب مسائل هسته‌ای ادعایی ایالات‌متحده تحریم شده بودند این بار مبتنی بر وجوه ادعایی دیگر نظیر حمایت از تروریسم، نقض حقوق بشر، اشاعه سلاح‌های کشتارجمعی و ثبات‌زدایی منطقه‌ای تحت تحریم قرار گرفتند. نتیجه این درهم‌تنیدگی آن است که حتی اگر تحریم‌های به‌اصطلاح هسته‌ای رفع شوند، باز هم بخش‌ها، نهادها و سازمان‌های اصلی ایرانی از تور تحریمی آمریکا نجات نخواهند یافت و به‌اصطلاح سایر اتهامات تحریمی همچنان پابرجا خواهند ماند.

۳. اذعان رسمی و دوحزبی مقامات آمریکا مبنی‌بر ضرورت انعقاد توافق جامع با ایران: سردمداران آمریکایی به‌صراحت بیان می‌کنند که اگر نظام ایران خواهان پایان دادن به فشارهای اقتصادی است باید به‌طور کامل و جامع (نه گزینشی) در راهبردهای امنیتی و سیاست خارجی خود تجدیدنظر کند».

* ابزارهای متعدد آمریکا برای مانع تراشی در مسیر بهره‌مندی ایران از رفع کاغذی تحریم‌ها

سپس بازوی کارشناسی مجلس این سوال مهم را مطرح کرده که «با همه پیچیدگی‌های حقوقی، چنانچه ایالات ‌متحده، اقدام به رفع تحریم‌های ایران کند، آیا امکان بهره‌مندی از آنها برای اقتصاد ایران فراهم است؟» و در پاسخ به این سوال اعلام کرده است: «در ادامه و ذیل چند محور توضیح داده خواهد شد که ایالات‌ متحده، حتی در صورت اقدام به رفع تحریم‌ها بر روی کاغذ، ابزارهای متعددی در اختیار دارد که می‌تواند با به‌کارگیری آنها، مانع از بهره‌مندی حقیقی اقتصاد ایران از ناحیه رفع تحریم‌ها شود.

۱. امکان ایجاد اختلال در یکی از حلقه‌های زنجیره تعامل برون‌مرزی اقتصاد ایران: تعامل و مبادله اقتصادی بخش‌ها و شرکت‌های ایرانی با طرف‌های تجاری خارج از کشور و انتفاع از این تعاملات، متوقف بر فعالیت بی‌عیب‌ونقص زنجیره گسترده‌ای از اجزای اقتصادی (نظیر نقل‌و‌انتقال مالی، لجستیک و حمل‌ونقل، خدمات بیمه‌ای، تأمین نیازهای فناورانه مرتبط با تولید و...) است. حال چنانچه یک حلقه از این زنجیره، سُست یا معیوب باشد یا به‌واسطه دیگر تحریم‌ها (نظیر تحریم بانک مرکزی، شبکه بانکی، گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و... به اتهام حمایت از تروریسم) قابلیت استفاده نداشته باشد، انتفاع اقتصاد ایران از ناحیه رفع تحریم‌ها کاملاً غیرمحتمل است.

با وضع تحریم به‌ویژه در بخش نفت و گاز، آمریکا بازار صادراتی نفت و گاز ایران را تصاحب نمود. درواقع در چند سال اخیر، آمریکا خود به صادرکننده نفت و گاز بدل شده و در این میان، تحریم ایران فرصتی را برای آمریکا پدید آورد که راحت‌تر بازارهای فروش انرژی ایران را تسخیر کند

* فاصله بسیار زیاد بین تعلیق تحریم تا انتفاع اقتصادی از آن

۲. امکان بزرگنمایی امتیازهای حداقلی (رفع نمایشی برخی تحریم‌ها) و امتیازنمایی ضدامتیازها: یک نکته مهم که معمولاً در تحلیل‌ها و گاه در روندهای مذاکراتی مورد بی‌توجهی قرار می‌گیرد تفاوت جنس تعهدات ایران و طرف‌های مقابل در برجام است؛ تعهدات ایران در حوزه هسته‌ای، همگی فنی و فیزیکی بوده و درنتیجه کاملاً ملموس و رصدپذیر هستند؛ اما تعهدات طرف مقابل ماهیتاً غیرملموس و غیرکمی‌اند و فاصله بین تعلیق تحریم تا انتفاع اقتصادی از آن بسیار بیشتر از «آن»ی است که تصور می‌شود. ازاین‌رو، به‌نظر می‌آید که ظرفیت استفاده از دو حربه برای آمریکا کاملاً فراهم است:

الف) رفع نمایشی برخی محدودیت‌ها و تحریم‌های غیرمهم؛ توضیح اینکه چنین اقداماتی، در نسبت با کلیت اقتصاد ایران، حد و وزن بسیار ناچیزی دارند و اساساً در حدی نیستند که آنها را بتوان «امتیاز»ی از طرف آمریکا محسوب کرد.

ب) اعطای معافیت‌های موردی و زمان‌مند به‌جای لغو تحریم‌ها؛ توضیح اینکه بعضی از مسئولان بر این باورند که صدور چنین مجوزهایی، نشان‌دهنده شکست راهبرد تحریمی آمریکا علیه ایران در حوزه‌ای خاص است و اشخاص خارجی ذی‌نفع در تجارت با ایران، به آمریکا فشار آورده و در حوزه‌های خاص، مجوز تعامل با ایران را دریافت کرده‌اند. نگاه دیگر آن است که صدور هر مجوز یا لحاظ کردن تخفیف در اجرای تحریم‌ها، جزئی از پازل تحریم‌های آمریکا علیه ایران است و باید در آن فضا تحلیل شود. شناخت صحیح دشمن و رجوع به تجربه گذشته کشور نشان می‌دهد که نگاه دوم، قرابت بیشتری با واقعیت بیرونی دارد. درحقیقت، این فهم و ادراک باید در داخل کشور ایجاد شود که هر معافیت یا تخفیف تحریمی، تکمیل‌کننده پازل «فشار حداکثری» آمریکا علیه ایران است. علاوه بر این، چه معافیت‌های عمومی و چه معافیت‌های موردی، هرکدام، برپایه مجموعه‌ای از قواعد الزام‌آور صادر می‌شوند، به‌طوری ‌که پیاده‌سازی و به‌کارگیری آنها، بیش از آنکه عایدی اقتصادی برای کشور حاصل آورند زمینه را برای فشارهای آتی فراهم می‌کنند.

۳. امکان بالا بردن ریسک سیاسی و اقتصادی تعامل با ایران از طریق لفاظی‌های رسمی، هجمه‌های رسانه‌ای و فشارهای غیررسمی».

*رفع تحریم‌ها جایی در راهبردِ کلانِ جهانیِ آمریکا ندارد

در بخش دوم گزارش این مرکز پژوهشی، آینده تحریم‌های ایران در سایه دکترین اقتصادی/ امنیتی آمریکا مورد بررسی قرار گرفته و آمده است: «توضیح آنکه برخی در داخل کشور برپایه اظهارات مقامات دولت جدید آمریکا درخصوص بازگشت به برجام، به ‌اشتباه تصور می‌کنند که چنین اظهاراتی به‌معنای رفع تحریم‌ها و متعاقب آن، ایجاد گشایش در اقتصاد داخلی درنتیجه تحولات حوزه سیاست خارجی است. این در حالی است که به‌نظر می‌رسد آمریکا نه فقط به‌سبب سیاست‌ها و برنامه‌های منطقه‌ای خود، بلکه به‌دلیل الزامات کلان خود (اعم از پارادایم اقتصادی ـ تجاری حاکم و کشمکش با قدرت‌های رقیب در عرصه جهانی) خواهان حفظ تنش‌ها در منطقه غرب آسیاست و با این نگاه، ذیل دو محور اقتصادی ـ تجاری و دفاعی ـ امنیتی می‌توان نشان داد که اساساً تنش‌زدایی غیرتاکتیکی و بلندمدت، جایی در راهبردِ کلانِ جهانیِ آمریکا ندارد.

*آمریکا با ابزار تحریم راحت‌تر توانست بازارهای فروش انرژی ایران را تسخیر کند

۱. در بُعد اقتصادی ـ تجاری، بررسی‌ها حاکی از آن است که طی سال‌های اخیر دستگاه حاکمه ایالات‌ متحده آمریکا، طی یک توافق دوحزبی، حمایت از اقتصاد داخلی را در دستور کار خود قرار داده است؛ اقدام آمریکا به خروج از برجام و وضع مجدد تحریم‌های ایران را می‌توان هم‌راستا با سیاست تجاری آمریکا ارزیابی کرد. با وضع تحریم به‌ویژه در بخش نفت و گاز، آمریکا بازار صادراتی نفت و گاز ایران را تصاحب نمود. درواقع در چند سال اخیر، آمریکا خود به صادرکننده نفت و گاز بدل شده و در این میان، تحریم ایران فرصتی را برای آمریکا پدید آورد که راحت‌تر بازارهای فروش انرژی ایران را تسخیر کند. نکته قابل توجه آنکه ایالت‌های مختلفی در زمینه تولید گاز و نفت فعال هستند و از صادرات این محصولات منتفع می‌‌شوند. برخی از این ایالت‌ها نقش مهمی در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا ایفا می‌کنند و به‌نظر می‌آید که از ناحیه رفع تحریم‌‌های ایران و به‌تبع، افزایش صادرات نفت و گاز ایران متضرر خواهند شد. حتی اگر دستگاه حاکمه آمریکا، زمانی، تصمیم به تعلیق تحریم‌های نفتی ایران بگیرد این اقدام را باید از دریچه رویکرد منفعت‌گرایانه آن کشور مورد تحلیل و بررسی قرار داد؛ به این معنا که احتمالاً، تحریم‌های نفتی ایران، زمانی تعلیق می‌شوند که منافع بخش نفت آمریکا اقتضا کند. به بیان دیگر، رفع تحریم‌های ایران و به‌طور خاص تحریم صادرات نفت، علاوه بر متغیرهای سیاسی، متوقف بر پارامترهای اقتصادی متعددی است که یک نمونه آن، منفعت شرکت‌های آمریکایی تولیدکننده نفت و گاز است؛ لذا این انتظار که متعاقب گفتگویی چندجانبه و پس از آن، یک تصمیم سیاسی می‌توان نفت و گاز کشور را مجدداً وارد مدار تجارت جهانی کرد انگاره‌ای شدیداً خوش‌بینانه و البته غیرواقع‌گرایانه است.

* چشم انداز رفع عملی و نه صرفا کاغذی تحریم ایران، بسیار دور از واقع است

۲. از طرف دیگر، استراتژی دفاعی ـ امنیتی ایالات ‌متحده آمریکا (که خود، منبعث از توافق دوحزبی بوده و طی ادوار مختلف، دولت‌های حاکم بر ایالات ‌متحده، به اصول استراتژی منتخب پایبند بوده و تنها در به‌کارگیری ابزار و استفاده از روش‌ها، با یکدیگر تفاوت داشته‌اند) واجد دلالت‌های مهمی در موضوع ثبات و ماندگاری تحریم‌های ایران است. بررسی مکتوبات پژوهشی و اسناد رسمی ایالات ‌متحده آمریکا نشان از آن دارد که دو حزب اصلی این کشور، توافق دارند که اکنون، آمریکا در حوزه دفاعی ـ امنیتی باید تمرکز اصلی خود را بر کشور چین و روسیه گذاشته و بیش از این، خود را درگیر رویدادها و چالش‌های منطقه غرب آسیا نکند. تحلیل‌گران دفاعی آمریکا با پی بردن به خطای راهبردی خود در تمرکز بر مبارزه با به‌اصطلاح تروریسم در دهه دوم قرن 21 میلادی، مسیر جدیدی را در راهبرد دفاعی آمریکا آغاز نمودند؛ از ابتدای دهه دوم قرن 21، تمرکز آمریکا بر چین (و تا حدودی روسیه) به‌عنوان اصلی‌ترین تهدید بین‌المللی، تبدیل به چالش اصلی امنیت ملی آمریکا شد، اما با این حال، منطقه غرب آسیا از دو جهت محل نگرانی مقامات آمریکاست: آنها از یک‌سو نگران قدرت گرفتن چین و روسیه در منطقه و ازسوی دیگر نگران متحدان خود در منطقه هستند.

راه‌حلی که در اسناد ملی آمریکا برای حل مسئله منطقه غرب آسیا و درعین‌حال، تمرکز بر چین و روسیه اشاره شده است، ایجاد پیمان‌‌ها و مشارکت متحدان آمریکا در هزینه‌های نظامیِ محافظت از منطقه و همچنین تضعیف کشورهای متخاصم است. براساس این راه‌حل، منطقه غرب آسیا نباید تحت سلطه هیچ قدرت متخاصم با آمریکا قرار گیرد. به‌عبارت ‌دیگر، آمریکا که به‌دلیل محدودیت‌های خود، امکان حضور مستقیم در منطقه غرب آسیا را ندارد گسترش ناامنی و بی‌ثباتی در منطقه مذکور را به‌عنوان راهبرد خود برگزیده است. تحریم و ایجاد تنش‌های متعاقب آن ازجمله مهم‌ترین ابزارهای در اختیار آمریکا برای تزریق بی‌ثباتی در منطقه است و آمریکا چنین ابزاری را به‌راحتی کنار نخواهد گذاشت. در چنین شرایطی و با توجه ‌به اینکه آمریکا بر این مسئله تأکید می‌‌کند که اجازه تسلط بر منطقه غرب آسیا را به کشورهای متخاصم نخواهد داد و ازسوی دیگر روابط اقتصادی ایران و چین نیز برای آمریکا نگران‌کننده است، لذا این چشم‌انداز که ایران، رفع تحریم (به‌معنای واقعی کلمه و نه فقط بر روی کاغذ) را تجربه کرده و متعاقب آن، گشایش و انبساط در اقتصاد ایران پدید خواهد آمد بسیار دور از واقع است».

* تا زمانی که کشور تحت تحریم، آسیب‌پذیر باشد در معرض خطر بازگشت تحریم‌هاست

در بخش سوم گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، کاهش و رفع آسیب‌پذیری اقتصادی به‌عنوان مهم‌ترین راهبرد مقابله فعالانه با تحریم مورد بررسی قرار گرفته و آمده است: «نفیو در کتاب هنر تحریم‌ها، تصریح می‌کند که آمریکا اگر بخواهد راهبرد تحریمی موفقی را علیه کشورهای متخاصم پیاده‌سازی کند، باید نقاط آسیب‌پذیری اقتصاد کشور هدف، منابع درآمدی و میزان آمادگی اقتصاد آن کشور در جذب و خنثی‌سازی فشارهای اقتصادی را شناسایی کرده و به‌طور دقیق، کارآمد و با روشی اصولی، فشار اقتصادی را بر نقاط آسیب‌پذیر کشور هدف افزایش دهد و همچنین از تحمیل تحریم بر سایر نقاط {نقاط تاب‌آور و مقاوم} اجتناب کند. دلالت توصیه سیاستی نفیو آن است که تا زمانی که کشور تحت تحریم، آسیب‌پذیری خود را رفع نکند و مشخصاً از محدوده تحریم‌‌پذیری خارج نشود، همواره در معرض خطر بازگشت تحریم‌ها (به همان بهانه‌های سابق یا حتی به بهانه‌های جدید) قرار دارد».

* تاثیرات نامطلوب مهم مفروض انگاشتن رفع تحریم‌ها بر اقتصاد کشور

در بخش پایانی گزارش بازوی کارشناسی مجلس هم به این سوال مهم که «مفروض انگاشتن رفع تحریم‌ها چه نسبتی با شکل‌گیری روندهای مخرب در حوزه سیاستگذاری اقتصاد کشور خواهد داشت»، پاسخ داده شده و آمده است: «چشم‌انداز ایجاد انبساط در فضای سیاست خارجی و مفروض انگاشتن رفع تحریم‌ها، قطعاً دلالت‌های اساسی در حوزه سیاستگذاری خواهد داشت و چنانچه برداشته شدن تحریم‌ها، در ذهن مسئولان و سیاستگذاران کشور، بدیهی فرض شود آنگاه تحقق یا تداوم روندهای مخرب در حوزه‌های زیر دور از انتظار نیست:

۱. در حوزه مالیه عمومی، از یک ‌طرف، رویه‌های اجرایی و تقنینی، به‌سمت سیاست‌های انبساطی گرایش پیدا خواهد کرد بدون آنکه تبعات این سیاست‌های انبساطی بر روی شکنندگی‌ها و آسیب‌پذیری‌های اقتصاد مورد دقت قرار گیرد و از طرف دیگر، همانند سال‌های اخیر، حتی اقدامات ابتدایی به‌منظور اصلاح ساختار بودجه (که البته ربطی به شرایط تحریم و غیرتحریم ندارد و اقدام به آن، در هر موقعیتی، ضروری است) مورد غفلت قرار خواهد گرفت.

۲. بسیار محتمل است که در حوزه مالی و تجاری (داخلی و خارجی)، اقدامات آسیب‌زا و غیرمنطبق با اقتضائات تحریمی کشور در دستور کار قرار گیرد. اقداماتی نظیر سیاستگذاری ارزی غیرمتناسب با شرایط تحریمی کشور، به تعویق انداختن اصلاحات ترازنامه‌ای در شبکه بانکی و درنهایت، تضعیف شبکه‌ها و کانال‌های غیررصدپذیر و مقاومِ بین‌المللی در حوزه نقل‌وانتقال وجوه.

۳. وابسته کردن روندهای اقتصاد داخلی به تحولات سیاست خارجی که باعث خواهد شد اقتصاد، شرطی شده و مشخصاً کنشگران، مصرف و سرمایه‌گذاری خود را تا زمان شکل‌گیری تغییرات اساسی در شرایط سیاست خارجی کشور به تعویق بیندازند. درواقع در چنین حالتی با به تعویق انداخته شدن تقاضای کالاهای بادوام خانوارها و سرمایه‌گذاری بنگاه‌ها، اقتصاد به ‌احتمال زیاد با مشکل کمبود تقاضای مؤثر روبه‌رو خواهد شد. تجربه نیز مؤیدی بر گزاره فوق است».

*برنامه هفتم توسعه با فرض ماندگاری تحریم تدوین شود

جمله پایانی بخش «خلاصه مدیریتی» این گزارش این مرکز پژوهشی عبارتست از: «دلالت سیاستی گزارش حاضر آن است که تدبیر و برنامه‌ریزی میان‌مدت و چه‌بسا بلندمدت اقتصاد کشور باید با فرض ماندگاری تحریم انجام شود. گزاره فوق با توجه به در پیش بودن تدوین برنامه هفتم توسعه، اهمیتی دوچندان می‌یابد».

منبع: فارس

66

شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 55
  • کاربر ناشناس

    چرا باید تحریمها لغو بشه با لغو تحریمها مفت خورا و اختلاسگرا و بیت المال هاپولی کنا بدبخت میشن هرچی دارین از بهانه تحریمه اگر تحریما لغو بشه دیگه نمیتونین دست تو جیب مردم کنین در واقع دست آویز برای دزدی و خون مردم رو تو شیشه کردن ندارین

    نظرات شما -
    • محمد گلکارخوزانی

      باسلام اتفاقا هر چه تحریم ها ادامه پیدا کند سرقفلی مقازه های سه نبش کاسبان تحریمها گرانتر و کسب و در آمد شان بیشتر چون گاها یک سری کالاها که به عنوان تحریم را دور میزنیم حداقل باید به سه کشور برود و اسناد را عوض و تغیر که کاسبان تحریم در آن کشورها هم شرکت و سهامدار و گاها سیتیزن ( شهروند ) آن کشور و یا دو یا سه تابعیتی هستند که اگر تخلف ایشان فاش شد بتوانند سریع نقل مکان کنند.ضمنا رهبری چند دفعه فرمودند اگر تحریمها را بردارند ما هم برابر توافقنامه سال 2015 میلادی عمل خواهیم کرد و اگر تحریمها موثر روی زندگی و معیشت مردم و ................نبود رهبر معظم انقلاب ورود نمیکردند و معظم له خیلی بهتر از آقایان به اصطلاح سیاستمدار درک و متوجه است که در این خصوص صحبت و ارائه طریق فرمودند. لذا خواهشمندم که آگاهانه اظهار نظر کنیم برای منافع مردم رنجدیده نه برای منافع افراد خاص و کاسبان تحریم و.......

    • سیلی خورده

      احسنت محمد...

  • کاربر ناشناس

    اگر تحریمها لغو نشه اگه واسه مردم آب نداره واسه این مجلس که نون داره

    نظرات شما -
    • کریم احمدی

      مجلس دنا پلاسی

  • علی

    خدایا به حق این ماه عزیز شر دشمنان مردم از سر مردم کم کن ثابت کند تو قدرت مطلقی نه کسی دیگه

  • کاربر ناشناس

    کلا باید بدونیم خیلی بدبخت و بیچاره ایم و روز به روز هم بدبختر میشیم

  • OK

    با موضعی که اخیراً رهبری اتخاذ کردند و فرمودند ابتدا باید کشوری که نقض عهد کرده {آمریکا} به برجام برگردد و تحریمها را نه بر روی کاغذ بلکه در عمل لغو نماید و سپس ایران لغو تحریمهای یکجانبه آمریکا را راستی آزمایی کند تا زمینه برای بازگشت ایران به تعهدات سابق برجامی خود فراهم گردد به نظر نمی رسد حالا حالاها امیدی به لغو تحریمهای یکجانبه آمریکا باشد مگر طرف های برجامی ایران به ویژه متحدین اروپایی آمریکا بایدن را متقاعد کنند جهت جلوگیری از تنش بیشتر بین طرفین بدون مذاکره مجدد با ایران و هیچ گونه پیش شرطی به برجام بارگشته و تحریمها را در عمل لغو کند امری که بسیار دشوار به نظر می رسد. اگر در کوتاه مدت از سوی ایران زمینه برای لغو تحریمهای یکجانبه آمریکا فراهم نشود شک نکنید تحریمهای یکجانبه آمریکا لغو نخواهد شد و نرخ دلار به حدود ۴۰ هزار تومان و بالاتر هم صعود خواهد کرد و به تبع آن قیمت کالاها و خدمات نیز افزایش تصاعدی خواهد داشت.

    نظرات شما -
    • کریم احمدی

      شما هم دلت خوشه برداشت تحریم درکارنیست

    • کاربر ناشناس

      تحلیل کاملا درستی است

  • کریم احمدی

    مجلس دزد، دولت دزدتر، پراید ۱۰۰تومنی، زهی خیال باطل ، هم مجلس باید عوض بشه وهم دولت تدبیر وامید خخخخ

    نظرات شما -
    • ناشناس

      و هم.... باید برود

    • بینام

      بله تحول کامل لازمه.

  • محمد گلکارخوزانی

    باسلام از زمان شروع مجلس یازدهم ساز خود را برای عدم موفقیت دمکرات ها در آمریکا کوک کرده بودند و اصلا باورشان نمی شد که ترامپ با شکست روبرو گردد و از زمان پیروزی آقای بایدن به طوری کلی آچمز و وسط بررسی بودجه 1400 سریعا قانون برای عدم نظارت بازرسان آژانس تصویب و کمتر از یک هفته در شورای نگهبان تائید را صادر که در سوم اسفندسال 99 تیرشان به سنگ خورد ولی دمکرات ها در همین دولت مذاکره و درسال 2015 موفق به برجام شدند و این هم خوب میدانند که باید قبل از پایان همین دولت قضیه برجام حل و فصل گردد و مطمنا این مهم انجام خواهد شد و مجلس موفق به عدم آن به هر صورتی و طرحی و سیاستی نخواهند شد و نگرانند اگر دولت فعلی مجددا برجام را احیای و در خرداد سال جاری قوه مجریه که راس آن رییس جمهوری است را از دست بدهند و چه خوابهای دیده بودند که هیچ کدام آت تعبیر نمیشود!!!!

  • ؟

    مگه سال ۹۴ بواسطه برجام سایه تحریم از سر ملت برداشته نشد ؟ مگه رژیم تحریم ها شکسته نشد ؟ مگه تحریم ها بالمره رفع نشد ؟ مگه هنوز تحریمیم ؟؟

  • کیان

    همون نماینده ای که مسببان ترور شهید حاج قاسم رو از یک سیستم میخواد به همه مردم ایران فهموند موتور سوار نشاندن پشت بوئینگ شما تا ایران را جهنم نکنید شانس آوردیم فقط با چلوکبلب آمدید حقوق مادام‌العمر 10تا 20 میلیون فعلا دارین میگیرین حال کنید

  • قلندر 5

    به هر حال مجبوریم و باید کوتاه بیاییم تا کی دشمن تراشی و خون به دل مردم کردن 43 سال دست آورد فقر فقر فقر مطلق به این میگن زن دگی نه زندگی لعنت به کمونیسم و فاشیسم

    نظرات شما -
    • کاربر ناشناس

      کاملا درسته

  • ناشناس

    اولا که خودتون کاسبان تحریمین و بچه هاتون خارج نشین دوما شماها که توان و ظرفیت مقابله با امریکا را نداشتین بیجا کردین با رجز خوانی ملت را به اینجا کشوندین که حالا بیانیه صادر کنید اشغالا

    نظرات شما -
    • کاربر ناشناس

      افرین

  • علي

    تا انتخابات ازاد وجود نداشته باشد تا مردم با راي خودشان شما را از مجلس بيرون كنند وضع بر همين منوال هست حاكم بودن تفكر شما يعني بدبختي مردم

  • عباس

    درست حرف حساب ..روی پای خودمان می ایستیم به شرط اینکه جلو کلیه صادرات مواد غذایی و مصرفی که اقشار کم درامد دارند حتی یک کیلو صادر به عراق و افغانستان نشود باز گردیم به ما قبل تحریم فقط پسته و زعفران تنها صادر شود ..تا فشار به مردم ضعیف نیاید طوری شده الان از گوشت ومیوه و نان مردم به عراق صادر می کنید این چه اتاق بازر گانی است

  • شهرام.ر

    اگه سیاستهای شکست خورده خارجی ما عوض بشه، تحریم‌ها هم برداشته میشه. چرا همیشه مقصر همه بدبختی‌ها ی ما ، آمریکا و ...هستند؟ چهل و سه ساله که با دنیا در حال جنگیدن هستین (البته که از خودتون هم مایه نمیگذارید) منزوی تر از ایران، کدوم کشوره؟ سلاح هسته ای که نمیخواین!!! دنبال دخالت تو امور داخلی کشور های مختلف هم نیستید!!! وضعیت حقوق بشر هم که تو کشورمون عالیه پس چه مرگتونه که همیشه تحریم هستیم ؟؟هر چند که با تحریم و بدون تحریم تون رو دیدیم واسه مردم تحریم‌ها کشنده است واسه شما فرقی ندارد دنیا به کامتونه ولی بترسید از روزی که ورق برگردد.

  • جلالی

    این که می گویندکاسبان تحریم براساس منطق ودلیلی گفته اند این جماعت ۱۰ درصدی از روزی که مجلس را گرفته اند اولا قیمت اجناس وخدمات ۲ برابر شد ، جلوی سقوط قیمت دلار وطلا را عملا گرفتند، حالا هم با این طرح درازوطویل سعی دارند که تا کوره امیدی که هنوز وجود دارد را ناممکن نشان دهند تا قیمت دلار وطلا وملک را یک شبه بالا بکشند وسپس طلا وسکه های دپو شده را به چند برابر قیمت بفروشند . خدا هم در این دنیا وهم ان دنیا ازشما کاسبان تحریم نگذرد . بالاخره اه محرومین زنده به یارانه ۴۵ تومانی گریبانتان را خواهد گرفت .

  • حمزه

    راستی عنابستای کجاست ؟

  • علیرضا

    نتیجه فضولی و دخالت کردن در کشورهای منطقه .اشوب طلبی و ........... نتیجه فقط فقط بدبختی ملت .

    نظرات شما -
    • کاربر ناشناس

      احسنت

    • یکی

      تمرین سیلی زدن میکنه!

  • امیر

    ستاد انتخاباتی باقر جمهور و دست نشانده ها و!! گروه نقطه ضعف دارها (عنابستانی) که هر رای میده که صندلیش نگیرن و دارن مردم را آماده میکنن که فعلا از برجام دل خوشی نداشته باشید و فقط به پیغام ما گوش کنید با ما باشید تا پادشاهی کنید خط رو دادیم رئیسی پشت باقر جمهور اگر این دو شدن که ما خودمون تا کمر جلو بایدن خم می‌شویم در غیر این صورت برین آماده گردنه های سخت شوید.. نیم درصدی ها...

  • امیری

    بخدابه حضرت محمداگرتحریم هاراهم بردارندهیچی نمیشه چون این کشوررادلالها میچرخند.

  • متفاوت

    این مطلب را باید به جناب روحانی فهماند تا الکی دلخوش و ملت رامدام الکی خوشبین نکنند.تحریم برداشت شدنی نیست،به هیچ عنوان.مطالب بزرگان ما ذره ای بیجهت ضرب المثل نشده اند:شتر درخواب بیند پنبه دانه حکایت ازاین دارد که شتر همان نماد تن پروری وبزرگ بودن است که بدون کار وتفکر فقط نشخوارمیکند وتفکرات وخوابهای خوش خیالی مدام درذهنش خطور میکند.

  • یکی از مردم

    اینهمه ساله خوردید دیگه دارید منفجر میشید فقط موندم چرا هنوز گرسنه اید؟!!!!!

  • ک

    همه این مشکلات با تغییر سیاست خارجی ویرانگر و تبدیل شدن به یک کشور عادی و با دموکراسی واقعی و انتخابات ازاد مثل برف اب خواهند شد و دیگه هم نیاز به این اسمان و ریسمان کردن و ۴۲ سال تحریم نیست.مردم می خواهند با دنیا در صلح و صفا و بدون تحریم زندگی کنند.لطفا در یک همه پرسی نظر مروم را بپرسید؟هرچه گفتند همان اجرا شود.حتی تداوم سیاست های فعلی.

  • محمد

    تحریم کاغذ پاره است ، !!!! اب رو بریزید اونجا که داره می سوزه ...

  • عبرت

    درعجبم ازساده لوحانی که فکر می کنند روحانی کاره ای است ومسبب همه بلا ها اوست !!!!؟؟؟ با دنیا تعامل نداریم ، دنیا از ترس امریکا جرات مراوده وتجارت با ما را ندارد ، از صبح تا شب مرگ مرگ نثارخلق خدا می کنیم در چهار کشور به صورت غیر مستقیم در جنگیم (عراق ، سوریه ، یمن ولبنان) وجالبه که بخش اعظمی از بودجه کشور درانجا هزینه می شود، ۵ میلیون برادر همکیش واواره کشور همسایه که به ایران پناهنده شده اند را نان واشتغال می دهیم ، نفت وکالا وخدمات می فروشیم وپولش را نمی دهند حتی کشورهای به اصطلاح دوست ، وزارتخانه ها وسیستم اداری وقضائی وتقنینی غرق در فسادند که عیسی شریفی وباندش یک نمونه عینی ان است که نمی گویند جقدر خورده است ودهها عیب ونقص دیگر حکمرانی ، حالا بفرمایید از روحانی مادر مرده باعرض پوزش چه کاری ساخته است . من به اینکه نوع حکمرانی وسیاست ها درسته یا غلط کاری ندارم اما این مشکلات کمر هر دولتی را می شکند وفقط باید صبر کنیم مانند محصورین شعب ابیطالب وقانع باشیم به اشکنه ویارانه ۴۵ هزار تومانی تا چه پیش اید ؟

  • وحید

    افساد طلبان غرب زاده باید بدونن که ما باید تا جایی پیش بریم که اثرات تحریم رو خنثی کنیم، ان شاءالله با رفتن لیبرالها از دولت و روی کار آمدن دولت انقلابی تحریمها هم بی اثر خواهد شد

  • مجام

    وقتی خودتان بدون حتی فکر کردن و با صدای گوش خراشتان هورا می کشید و می گویید تحریمها برداشته نخواهند شد یعنی خودتان بدنبال تحریم و ماندن این تحریمها از طرف امریکا هستید دیگه زحمت به خودتان دادن و نوشتن عریضه و ...نیست

  • محمود

    تمام تحریمها ومشکلات که الان داریم فقط وفقط با اسرائیل است نه امریکا و نه هیچ جای دیگر در دنیا ایران ۲ راه داره یا با اسرائیل باید جنگ کنه یا صلح وبعد تمام مشکلات حل خواهند شد.

  • ناشناس

    تکلیف مردم محاصره درتحریم باید روشن بشه، چون ادامه این وضعیت بسیاردشوار وازطرفی تامین کننده منافع اندکی فرصت طلب است حاکمان درجوامع مختلف به نظر ورای مردم نیزتوجه دارند یا ازطریق رفراندم ویا ازطریق نظرسنجی به هرطریق تداوم این وضع به نفع هیچ جناح وحرکت سیاسی نیست استبداد رای نیزباعث ناامیدی عدم مشارکت درکانون قدرت وچالش های سیاسی جدی درآینده خواهدشدواین محک ضدن ظرفیت عموم مردم اشتباه بزرگی است.

  • مستضعف

    معلومه که با موشک پرانی ها و حملات گاه و بیگاه و بد موقع (البته بد موقع برای مستضعفین و گرنه برای کاسبان تحریم خیلی هم خوش موقع است) تحریمها لغو نمیشود لطفا کمی کلیله و دمنه بخوانید اگر خیرخواه مردم فقیر هستید

  • حسن

    کاسبان تحریم داخلی و خارجی که خط دهنده اصلی این جریان هستند هر گز اجازه نخواهند داد در وضعیت موجود تغییری صورت بگیرد.

  • آرش علوی

    خیال همه راحت خبری از رفع تحریم ها نیست.

  • مورچه

    بهتراست مجلس منحل شود بجز زیان چیزدیگری ندارن مجلسی که نماینده گانش خلاف می کنندوسیلی میزنند ودیگر نماینده گان از وی حمایت میکنند منحل شود سودش بیشتراست

  • بینام

    هر فرد و یا مسولی در هر رده حکومتی اگه به عمد و یا غرض ورزی و یا به سهو و نادانی قصد رفع تحریم ها و کم کردن فشار اقتصادی بر مردم را ندارد. خداوند را به جاه و جلال و قدرت و جبروتش قسم میدهم او یا آنها را از روی صفحه روزگار محو گرداند به طوریکه تا ابد مایه عبرت آیندگان شود.. آمین یا رب العالمین. (اللهم انی اسئلک به اسمک العظیم الاعظم .......ای خدا نابود کنندان قشر ضعیف و متوسط جامعه ایران را نابود بفرما چه خارجی چه داخلی )

  • ناشناس

    روحانیت بجای نظارت وانتقادازحکومت وحمایت ازمردم خودمتصدی پستهای اجرایی حکومت شده واین مساله هم قدرت وهم ثروت برای روحانیون درپی داشته وبرای همین مردم روحانیون را مسئول هرعیب ونقصی درنظام سیاسی واقتصادی کشور می بینند.بدلیل عدم پاسخگویی وسکوت دربرابرمشکلات مردم.

  • حاج کاطم

    متاسفانه حرف های مهم و منطقی من رو خبرفوری چاپ نمیکنه و فقط بدنبال بذله گویی هست سایتهای دیگه هم که اصلا هیچی رو تایید نمیکنند ، مردم این خبرگزاری ها نمیخوان شما اطلاعاتتون بالابره ،فقط ی حرفی زده باشید که حرفاتون پشت فنر جمع نشه ،وگرنه علاج مشکلات اقتصادی رو من میدونم اگه نه منافع اصولگراو اصلاح طلب و خانوادهاشون بخطر میفته فقط همینو بگم مشکل اقتصادی ما در هر حالت حل نمیشه چون ما ازدواج های فامیلی سیاسی داریم

    نظرات شما -
    • .

      حاج کاظم، خودتون که در جریان هستید خیلی راحت میتونن در یک خبرگزاری رو تخته کنن، مسئولیت حرف شما با خودتون نیست، چون کسی شما رو نمیشناسه، مسئولیت حرف شما با خبر فوریه. پس لطفا الکی نگید که خبرگزاری نمیخواد اطلاعات مردم بالا بره، بگید که خبرگزاری محدودیت داره و نمیتونه هر کامنتی رو منتشر کنه

    • پدرام

      آفرین تو بد نقطه ای دست گذاشتی

  • له شده

    باز چه نیت مخرب و پلیدی دارند ؟؟؟!!! اعوذ با الله.....

  • سیلی خورده

    در شهری که مردانش عصا از کور میدزدند من از خوش باوری آنجا محبت جستجو کردم وقتی آقایون مجلس نشین عین خیاشون نیست با این کارا و تصمیمات بی هودشون دارن تیشه به ریشه اقتصاد و سفره ی مردم میزنن ما باید از آمریکایی ها توقع داشته باشیم ما رو تحریمتر نکنند...

  • سعدالله

    بزرگترین نهاد انقلابی کشور سپاه است که اینک دهها سردارش برای رسیدن به پاستور قطار شده اند از ژنرال رضایی وقالیباف وسعید محمد و رستم دستان و دهقان و ... اما هیچکس نمی گوید مسبب همه عقب افتادگی های کشور این نظامیانی بوده که طبق قاعده جایشان در پادگان می باشد . اعترافات اخیر سعید محمد را ببینید که می گوید قالیباف چگونه سپاه را به برج ومال وسنتر سازی وارد کرد میلیاردها ثروت کشور که می توانست خرج صنعت وکشاورزی و بهبود اقتصاد شود در اقدسیه واجودانیه و ولنجک ومنطقه ۲۲ صرف مال سازی شد . در کدام کشور ارگان نظامی کشور برج سازی و مال سازی می کند ؟در کجای دنیا بخش خصوصی را تعطیل می کنند و۸۰ درصد پروژه های عمرانی و کلان اقتصادی را جهت اجرا به نظامیان می دهند !؟ قرارگاه خاتم چرا جایگزین بخش خصوصی کشور شده است ؟

  • ما

    احسنت بر نمایندگان انقلابی مجلس چه خوب مردم ساده اندیش و ساده لوح را شیر فهم کردید که هدف تحریم کننده ها تحریم های بلند مدت و دایمی است تا به نتیجه استعمار کردن و گرفتن قدرت نظامی و اقتدار ایران برسند اکنون زمان آن است تا قید و بندهای برجمی را به زباله دان تاریخ بریزیم و آزادانه فعالیت های هسته ای افتخار آمیز و صلح آمیز کشور را ادامه دهیم و هر گونه که میتوانیم تحریم ها رو دور بزنیم و اقتدار و نفوز خود را در منطقه را چندین برابر کنیم و آمریکارا ذلیل گردانیم و با همپیمانان و شرکای تجار خود اتحاد مستحکم علیه تحریم ها ایجاد کنیم

    نظرات شما -
    • یه ایرانی

      چند بار بگم صداتو درنیار اسمتو بنویس!!!!!

    • الن

      مسئولانی که حتی از تربیت و کنترل فرزندان خود عاجز هستند ، چگونه می خواهند کشور را مدیریت کنند!!!! این مقاله فقط ذکر مصیبت کرده ، اهداف کوچک و کلان و راه حلی عملی که شامل اقدامات بلند مدت و کوتاه مدت برای دستیابی به اهداف ، منابع اقدامات ، شاخص های سنجش اقدامات شامل شاخص های هزینه و زمانی و همچنین طرح های اقتضائی جایگزین در این مقاله مشخص نیست و این مقاله فقط یک شوآف سیاسی و بازی با افکار عمومی است و هیچ ارزشی ندارد. از همه مهمتر طرح باید باید شما یک امکان سنجی کاملا شفاف و مدون باشد که قطعا نمایندگان ما از ارائه چنین طرحی عاجز هستند.

  • شبنم

    مخالف برجام هستید چون کاسب تحریم هستید و رانت خوار ،، توقعی از شما نداریم